Dzielenie się opłatkiem

Opłatek (łac. „oblatum” – „dar ofiarny”) to przaśny, biały, bardzo cienki płatek chlebowy. Dzielą się nim zgromadzeni przy wigilijnym stole Chrześcijanie, gdy podczas wspólnej kolacji życzą sobie spokoju i miłości. To właśnie ich symbolem jest opłatek. Ten zwyczaj pojawił się w naszym kraju pod koniec XVIII wieku i do dzisiaj jest nieodłącznym elementem Wigilii.

Opłatek jest symbolem miłości i przyjaźni. Wigilia jest okresem, w którym łatwiej przebaczamy i łatwiej jest nam samym prosić o przebaczenie. To właśnie przełamanie opłatka symbolizuje wybaczenie i pojednanie. Znak IHS oraz baranek, które najczęściej pojawiają się na opłatkach, są symbolem Jezusa. Dzielenie się nim w wieczór wigilijny jest kultywowaniem Ostatniej Wieczerzy.

Trochę historii: Tradycja łamania się opłatkiem zaczyna się w pierwszych wiekach chrześcijaństwa. Początkowo nie wiązała się ona z Bożym Narodzeniem, była jedynie symbolem komunii członków wspólnoty. Chleb podkreśla doczesny charakter życzeń. To właśnie chleb błogosławiono w kościołach, zabierano go do domów, w średniowieczu rozdawano go biednym i chorym, dzielono się nim ze znajomymi. Opłatki zaczęto wypiekać w kościołach i klasztorach. Na początku XIX wieku w Polsce zaczęto tworzyć ozdoby z opłatka, które miały zapewnić dobrobyt i szczęście. Wieszano je nad stołem wigilijnym.

Ten zwyczaj spotykany jest także w naszych sąsiadów – kultywują tą tradycję także Słowacy, Czesi, Litwini i Ukraińcy, a także mieszkańcy Włoch.